Szczepienia

Co to jest szczepienie profilaktyczne?

Szczepienie jest najważniejszym elementem profilaktyki chorób zakaźnych zwierząt. Polega ono na wprowadzeniu do organizmu zwierzęcia martwych lub osłabionych cząstek zakaźnych, stanowiących tzw. antygen. Antygen pobudza układ odpornościowy organizmu do produkcji dużej ilości przeciwciał. Przeciwciała łączą się następnie z antygenem prowadząc do jego inaktywacji. Jednocześnie w pamięci organizmu pozostaje informacja o takim antygenie, która umożliwia jego szybkie rozpoznanie przy ponownym kontakcie i szybkie uwolnienie dużej ilości przeciwciał. Przy pomocy szczepionek do organizmu zwierząt wprowadzamy najbardziej niebezpieczne dla nich cząstki zakaźne, ale w ilości i formie nie zagrażającej ich zdrowiu. W ten sposób przy ponownym kontakcie z danym antygenem, organizm zwierzęcia "nie traci czasu" na dokładne rozważanie jak mają wyglądać przeciwciała, lecz "odwołuje się" do swej pamięci i szybko gotowy jest do pokonania zagrożenia- błyskawicznie radzi sobie z niebezpieczeństwem . Dzięki temu zapobiegamy zachorowaniom lub czynimy przebieg choroby znacznie łagodniejszym i nie stanowiącym zagrożenia dla życia zwierzęcia.

Co się dzieje gdy nasze zwierzę nie jest zaszczepione?

Jeśli nasze zwierzę nie było szczepione, a więc nigdy nie miało kontaktu z danym rodzajem zarazka, przy pierwszym kontakcie z nim rozpoczyna długotrwały proces wykształcania mechanizmów obronnych. Ilość zarazka, z którym zwierzę styka się w warunkach naturalnych, jak też jego zjadliwość i możliwość szybkiego namnażania się sprawiają, że organizm zwierzęcia nie ma wystarczająco dużo czasu na zaplanowanie sobie strategii obrony i zwykle przegrywa walkę z rozwijającym się zakażeniem. Ważne jest więc, by dać szansę małym organizmom na "zapoznanie się" ze strukturą groźnych zarazków, aby w chwili zagrożenia przygotowane były do bezpośredniej obrony!

Dlaczego młode zwierzęta szczepimy kilkakrotnie w małych odstępach czasu?

W chwili narodzin młode zwierzęta, takie jak psy czy koty, są nieporadne i bezbronne. Dotyczy to także ich układu odpornościowego, który przez pierwsze tygodnie po urodzeniu nie potrafi sam wytwarzać przeciwciał. Natura wykształciła jednak mechanizmy chroniące zwierzęta przed chorobotwórczymi drobnoustrojami tuż po urodzeniu. Noworodek pobierając w pierwszych godzinach po urodzeniu siarę od matki ( czyli pierwszą porcję wyprodukowanego przez matkę mleka) otrzymuje od matki jej własne przeciwciała. Wchłaniane są one do krwi noworodka i służą do zwalczania czynników zakaźnych, z którymi noworodek styka się w pierwszych tygodniach życia. Niestety, przeciwciała, tak jak i większość komórek organizmu, nie są długowieczne- giną po upływie kilku tygodni. Może się zdarzyć, że przeciwciała matczyne zaczną wymierać zanim młody organizm psa czy kota będzie potrafił wytworzyć swoje własne mechanizmy obronne. Ten okres przejściowy nazywamy luką immunologiczną. Jest to szczególnie niebezp ieczny moment w życiu zwierzęcia- wtedy poziom przeciwciał matczynych jest już na tyle niski, że nie zabezpiecza noworodka przed zakażeniem antygenem występującym w środowisku, jednak na tyle jeszcze wysoki, by zneutralizować antygen podany w szczepionce. Czas przeżycia przeciwciał matczynych i czas, w którym zwierzę zaczyna samodzielnie bronić się przy pomocy układu immunologicznego jest różny u każdego zwierzęcia, a zatem i czas trwania luki immunologicznej jest sprawą indywidualną.

Jakie ma to znaczenie dla szczepień profilaktycznych?

Istnieje niebezpieczeństwo, że w chwili pierwszego szczepienia naszego zwierzęcia będzie się ono znajdowało właśnie w fazie luki immunologicznej. Wtedy młody organizm będzie jeszcze na tyle silnie chroniony przez zmniejszającą się liczbę przeciwciał matczynych, że zniszczą one obcy antygen podany w szczepionce. Jednocześnie, nie wytworzy się pamięć immunologiczna, gdyż własny układ odpornościowy jeszcze nie funkcjonuje. Powtórzenie dawki szczepionki sprawia, że nawet jeśli w przypadku pierwszego szczepienia trafiliśmy na czas luki immunologicznej, to kolejna dawka na pewno będzie już stanowić wyraźny bodziec dla układu odpornościowego, który do tego czasu będzie już sprawnie funkcjonował. Ważne jest także, by bodziec taki powtórzyć w krótkim czasie- to sprawia, że reakcja organizmu jest jeszcze bardziej wzmacniana, wytwarzanych jest jeszcze więcej przeciwciał, a pamięć młodego organizmu jeszcze lepiej zapamiętuje informacje o antygenie. Dzięki temu zwierzę przygotowywane jest do kontaktu ze światem zewnętrznym, w którym na każdym kroku stykać się będzie z groźnymi czynnikami chorobotwórczymi.

Coroczne doszczepianie

W pierwszych latach życia zwierzęcia, kiedy organizm zwierzęcia jest ciągle jeszcze młody i wciąż "uczy się" świata zewnętrznego, powinniśmy pamiętać o corocznym szczepieniu przeciwko chorobom zakaźnym. Oczywiście informacja ta nie dotyczy szczepienia psów przeciwko wściekliźnie, to szczepienie jest bowiem obowiązkowo powtarzane co roku. Ważne jest, by w pierwszych latach życia zwierzęcia jego układ odpornościowy miał możliwość przypomnienia sobie za pomocą szczepionki, jaka jest struktura najbardziej niebezpiecznych antygenów. W późniejszych latach wystarcza powtarzanie szczepień co 2-3 lata.

Zanim zaszczepimy naszego pupila:

- przed pierwszym szczepieniem nasz pies lub kot musi zostać odrobaczony. Obecność pasożytów obniża skuteczność szczepionki i osłabia młody organizm. Nasze zwierzęta możemy odrobaczać już od 4-6 tygodnia życia; zwykle wykonujemy to w czasie pierwszej wizyty w gabinecie weterynaryjnym

- prawidłowy program szczepień młodego psa lub kota nie ogranicza się do jednego zastrzyku, lecz obejmuje kolejno 2 lub 3 iniekcje, które należy wykonać w kilkutygodniowych odstępach. Lekarz weterynarii ustala program szczepień indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę m.in. wiek pacjenta, jego stan zdrowia i kondycję

- pierwsze szczepienie u kota powinniśmy wykonać w wieku 9-10 tygodni; jest to szczepienie przeciwko tzw. "kociemu katarowi" oraz panleukopenii. U psa pierwsze szczepienie to szczepienie przeciwko nosówce i parwowirozie, które wykonujemy już w wieku 6-7 tygodni

- w wieku 3 miesięcy psa powinniśmy zaszczepić przeciwko wściekliźnie. Pamiętajmy, że jest to szczepienie OBOWIąZKOWE! Szczepienie przeciwko wściekliźnie zaleca się także u kotów i fretek wychodzących i mających kontakt z innymi zwierzętami

- lekarz weterynarii doradzi indywidualnie, przeciwko jakim jeszcze chorobom należy zaszczepić nasze zwierzę. W przypadku psów dotyczy to zwykle choroby Rubartha, leptospirozy i tzw. kaszlu kenelowego, w przypadku kotów białaczki i wścieklizny

» powrót do poprzedniej strony

  poniedziałek, 23 października 2017 r.